Chirurgia plastyczna obejmuje operacje, które zmieniają kształt lub ułożenie tkanek: skóry, tkanki tłuszczowej, chrząstki, czasem gruczołu piersiowego. Część z nich wykonuje się ze wskazań estetycznych, część ze wskazań leczniczych, na przykład po chorobie, wypadku lub dużej utracie masy ciała.
Każdy człowiek ma indywidualne cechy wyglądu i tylko część z nich wymaga jakiejkolwiek ingerencji. Decyzja o operacji zapada zawsze wspólnie z pacjentem, po rozmowie i badaniu. Podczas konsultacji omawia się przygotowanie do zabiegu, jego planowany przebieg, rodzaj znieczulenia oraz realny, możliwy do uzyskania efekt.
Poniższy przegląd ma charakter informacyjny. Pokazuje, na czym polegają najczęściej opisywane zabiegi i jakie pytania warto zadać lekarzowi, zanim podejmie się decyzję.
Co poprzedza operację
Przed każdą planową operacją wykonuje się badania, które pozwalają ocenić, czy zabieg jest bezpieczny. Zakres badań ustala lekarz indywidualnie, zwykle obejmuje on podstawowe badania laboratoryjne oraz, w razie potrzeby, badania dodatkowe.
- morfologia krwi, grupa krwi, układ krzepnięcia
- elektrolity, kreatynina, glukoza i białko we krwi
- EKG lub RTG płuc, jeśli lekarz uzna je za potrzebne
- USG lub mammografia piersi przy planowanych operacjach piersi
Zabiegi w obrębie piersi
Operacje piersi wykonuje się zarówno z powodów estetycznych, jak i rekonstrukcyjnych. Dobór metody zależy od budowy ciała, stanu tkanek i oczekiwań pacjentki, omawianych podczas konsultacji.
- Powiększenie piersi implantem: wypełnienie i ukształtowanie piersi przez umieszczenie implantu pod gruczołem lub pod mięśniem.
- Podniesienie opadających piersi: nacięcie wzdłuż naturalnego zarysu piersi, właściwe umiejscowienie brodawki i otoczki oraz wymodelowanie gruczołu. Bywa łączone z powiększeniem.
- Pomniejszenie piersi: wycięcie części skóry i gruczołu, gdy zbyt duży biust utrudnia codzienne funkcjonowanie lub sprzyja wadom postawy.
- Pomniejszenie otoczek sutkowych: usunięcie części skóry otaczającej brodawkę i zszycie rany szwami wchłanialnymi.
- Rekonstrukcja piersi z użyciem expandera: umieszczenie pod mięśniem piersiowym większym rozprężacza tkankowego, który stopniowo rozciąga skórę przed wszczepieniem implantu.
Zabiegi w obrębie twarzy i uszu
Operacje twarzy zwykle dotyczą niewielkich obszarów, a cięcia prowadzi się tak, aby ukryć je w naturalnych fałdach skóry.
- Korekcja powiek górnych: wycięcie fragmentu powieki w miejscu jej zgięcia i usunięcie nadmiaru skóry, a następnie zamknięcie rany delikatnymi szwami.
- Korekcja powiek dolnych: nacięcie poniżej linii rzęs i usunięcie nadmiaru tkanki, co ma przywrócić napięcie i prawidłowe ułożenie powieki.
- Plastyka płatków usznych: korekcja wiotkich lub powiększonych płatków, zwykle w znieczuleniu miejscowym.
- Plastyka odstających małżowin usznych: nacięcie skóry z tyłu małżowiny, modelowanie chrząstki i założenie szwów stabilizujących jej kształt.
Plastyka powłok brzusznych
Zabieg polega na usunięciu fałdu skórno-tłuszczowego w środkowej i dolnej części brzucha oraz wyrównaniu jego kształtu. Rozważa się go najczęściej po dużej utracie masy ciała lub po przebytych ciążach, gdy skóra pozostaje obwisła mimo ćwiczeń i diety. Problem dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn.
Operację przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym. Osoby z nadmierną nadwagą oraz kobiety planujące ciążę zwykle nie są kwalifikowane do tego rodzaju zabiegu. Po operacji potrzebna jest obserwacja w warunkach szpitalnych, a czas jej trwania zależy od przebiegu.
Plastyka ramion, ud i pośladków
Te operacje wykonuje się ze wskazań leczniczych lub estetycznych, gdy skóra utraciła elastyczność wraz z upływem lat albo po spadku masy ciała.
- Plastyka obwisłych powłok ramion: usunięcie fałdu skórno-tłuszczowego w przyśrodkowej części ramion, w znieczuleniu ogólnym.
- Plastyka obwisłych powłok ud: usunięcie fałdu skórno-tłuszczowego w przyśrodkowej części ud, z mobilizacją i zbliżeniem brzegów rany, w znieczuleniu ogólnym.
- Plastyka obwisłych pośladków: wycięcie nadmiaru skóry lub wypełnienie pośladków własną tkanką tłuszczową pobraną w procesie liposukcji. Cięcie prowadzi się najczęściej w fałdzie pośladkowym.
Chirurgiczne usuwanie zmian skórnych
Średnie i duże zmiany skórne oraz podskórne, takie jak narośla, znamiona czy nieestetyczne blizny, wycina się zwykle w znieczuleniu miejscowym. Na ranę zakłada się specjalne plastry lub szwy chirurgiczne oraz opatrunek uciskowy.
Każdą zmianę skórną, która zmienia kształt, kolor, krwawi lub swędzi, powinien najpierw obejrzeć lekarz. O tym, czy zmiana wymaga usunięcia i badania histopatologicznego, nie decyduje wygląd oceniany samodzielnie.
Czego można spodziewać się po operacji
Dolegliwości bólowe pojawiają się bezpośrednio po zabiegu i w ciągu kolejnych dni. Kontroluje się je środkami przeciwbólowymi, a przy większej aktywności ruchowej mogą się nasilać. Obrzęk, zaczerwienienie, zwiększone ucieplenie i podbiegnięcia krwawe w operowanym miejscu są naturalną reakcją tkanek i ustępują stopniowo.
Terminy usunięcia szwów, kąpieli, powrotu do codziennej aktywności i do ćwiczeń fizycznych ustala lekarz prowadzący, ponieważ zależą one od rodzaju operacji i od gojenia. Po operacjach piersi zwykle zaleca się noszenie bandaża elastycznego lub biustonosza sportowego przez kilka tygodni. Blizny dojrzewają miesiącami i przez długi czas nie powinny być opalane.
Pierwszy efekt bywa widoczny zaraz po zabiegu, ale obraz ostateczny pojawia się dopiero po ustąpieniu obrzęku i przebudowie tkanek. Zależy on od stanu ogólnego i miejscowego pacjenta oraz od stosowania się do zaleceń pooperacyjnych.
O co zapytać lekarza i kiedy się zgłosić
Przed operacją warto zapytać o wskazania i przeciwwskazania w konkretnej sytuacji, o rodzaj znieczulenia, o umiejscowienie i długość blizn, o możliwe powikłania, o przewidywany czas obserwacji po zabiegu oraz o to, czego nie wolno robić w okresie gojenia.
Po operacji należy pilnie skontaktować się z lekarzem, gdy pojawia się gorączka, narastający ból, który nie ustępuje po zaleconych lekach, silne zaczerwienienie lub obrzęk rany, wyciek treści ropnej, rozejście się brzegów rany, duszność albo ból i obrzęk łydki. Nie warto czekać do planowej wizyty kontrolnej.
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czym różni się chirurgia estetyczna od rekonstrukcyjnej?
Chirurgia estetyczna zmienia wygląd tkanek, które są zdrowe. Chirurgia rekonstrukcyjna odtwarza kształt utracony w wyniku choroby, leczenia onkologicznego lub urazu. W praktyce techniki operacyjne bywają podobne, różnią się wskazania.
Jakie znieczulenie stosuje się przy tych operacjach?
To zależy od zakresu zabiegu. Drobne korekty, na przykład plastyka płatków usznych czy wycięcie zmiany skórnej, wykonuje się zwykle w znieczuleniu miejscowym. Większe operacje, takie jak plastyka brzucha, ramion czy ud, przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym. O wyborze decyduje anestezjolog wspólnie z operatorem.
Czy blizna po operacji zniknie?
Blizna pozostaje na stałe, ale z czasem zwykle blednie i staje się mniej widoczna. Cięcia planuje się tak, aby ukryć je w naturalnych fałdach skóry. Na dojrzewanie blizny wpływa gojenie, pielęgnacja i unikanie słońca przez długi czas po zabiegu.
Kto nie powinien poddawać się operacji plastycznej?
Przeciwwskazania ocenia lekarz indywidualnie. Ostrożności wymagają między innymi osoby z nieustabilizowanymi chorobami przewlekłymi, zaburzeniami krzepnięcia, aktywnym zakażeniem, a także osoby, których masa ciała nie jest ustabilizowana. Kobiety planujące ciążę zwykle odracza się z operacjami brzucha i piersi.
