Wraz z nadejściem lata i upałów na ulicach pojawiają się popularne wśród Polaków klapki, tak zwane japonki. Niestety to, co modne, nie zawsze jest dobre dla stóp. Okazjonalne noszenie japonek zwykle nie szkodzi, ale codzienne chodzenie w nich przez wiele tygodni zmienia sposób pracy całej stopy.
Wydawałoby się, że przewiewne i wygodne japonki nie wyrządzają stopom szkody. W dłuższej perspektywie bywa jednak inaczej. Ten fason obuwia trudno nazwać zdrowym, ponieważ stopa pracuje w nim zupełnie inaczej niż w pełnych butach.
Warto pamiętać, że stopy to fundament podtrzymujący całe ciało. Często od problemów stóp zaczynają się kłopoty z kolanami, biodrami lub kręgosłupem. Dlatego dobrze jest wiedzieć, co dzieje się ze stopą w klapkach i kiedy objawy wymagają konsultacji.
Japonki pod lupą
Po japonki sięga się z kilku powodów: szybko się je zakłada i zdejmuje, a latem można w nich chodzić niemal wszędzie. Poza tym utrzymanie ich w czystości jest bardzo proste, mieszczą się w torebce, są dostępne w wielu sklepach i w różnych kolorach.
Zalet jest sporo, ale obok wygody warto zwrócić uwagę na medyczne aspekty noszenia japonek. Buty bez zapiętka i bez wyprofilowanej podeszwy nie trzymają się stopy same z siebie. Utrzymuje je praca palców, a to obciążenie, które przy codziennym użyciu się kumuluje.
Co dzieje się ze stopą w klapkach między palce
Japonki ustawiają stopę w nienaturalny sposób, a najbardziej odczuwają to palce. Podczas chodzenia są one podkurczane, żeby utrzymać niestabilny but na stopie. Taki ruch powtarza się przy każdym kroku, przez cały dzień.
Może to prowadzić do przykurczów ścięgien, a w konsekwencji sprzyjać deformacjom, między innymi haluksowi, czyli paluchowi koślawemu. Cienki pasek umieszczony pomiędzy palcami wymusza pracę mięśni, które przybliżają duży paluch w stronę pozostałych palców, co pogłębia zniekształcenie określane jako haluks valgus.
Palce bez właściwej stabilizacji wykonują dodatkowe ruchy tylko po to, by podtrzymać obuwie. To przeciąża mięśnie i naraża pięty na urazy, na przykład przy potknięciu, na nierównym chodniku lub na schodach.
- brak stabilizacji pięty, która swobodnie unosi się przy każdym kroku
- płaska, cienka podeszwa bez wyprofilowania
- stałe podkurczanie palców utrzymujące but na stopie
- nacisk wąskiego paska na skórę między palcami
- większe ryzyko potknięcia i otarć
Kiedy japonki nie są problemem
Korzystanie z japonek od czasu do czasu, na przykład na basenie, pod prysznicem czy podczas przechadzki po plaży, zwykle nie wiąże się z poważnymi konsekwencjami. Na kąpielisku czy w miejscach wspólnych takie klapki spełniają nawet rolę ochronną dla skóry stóp.
Szkodzi przede wszystkim długotrwałe, codzienne noszenie japonek: całodzienne zwiedzanie, wielogodzinne spacery po mieście czy chodzenie w nich do pracy przez cały sezon.
Urlop pod kontrolą
Wyjeżdżając na upragniony urlop, warto pomyśleć o zabraniu także innego obuwia, na przykład sandałów. W przeciwieństwie do japonek pięta w sandałach ma zapewnioną stabilizację, podeszwa jest wyprofilowana, a palce nie są angażowane do dodatkowego wysiłku. W takich butach można spacerować po różnych powierzchniach bez obawy o urazy.
To nie oznacza, że japonki trzeba schować do szafy i o nich zapomnieć. Chodzi raczej o to, by nosić je z głową i umiarem, a dłuższe marsze planować w obuwiu, które trzyma stopę.
- na dłuższe wyjścia wybierać buty z zapiętkiem lub paskiem za piętą
- zmieniać obuwie w ciągu dnia, zamiast chodzić w jednej parze od rana do wieczora
- unikać japonek na nierównym terenie, na rowerze i podczas dźwigania
- zwracać uwagę na stan podeszwy, bo mocno starta traci resztki amortyzacji
- obserwować skórę między palcami i na piętach, szczególnie przy upale i wilgoci
Kiedy zgłosić się do lekarza
Sporadyczny dyskomfort po dniu w klapkach zwykle mija po odpoczynku. Konsultacja jest wskazana, gdy dolegliwości wracają lub utrzymują się mimo zmiany obuwia.
Do lekarza warto zgłosić się w następujących sytuacjach:
- ból stopy lub pięty utrzymujący się codziennie przez kilka tygodni
- narastające zniekształcenie palucha lub palców, które utrudnia dobranie butów
- ból przy pierwszych krokach po wstaniu z łóżka
- obrzęk, zaczerwienienie, wyraźne ocieplenie okolicy stawu
- otarcie lub rana między palcami, która się nie goi
- drętwienie, mrowienie albo utrata czucia w stopie
- każdy problem ze stopą u osoby z cukrzycą lub zaburzeniami krążenia
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czy japonki naprawdę powodują haluksy?
Powstawanie palucha koślawego zależy od wielu czynników, w tym od budowy stopy i predyspozycji rodzinnych. Obuwie bez stabilizacji, w którym palce stale pracują, może jednak sprzyjać przykurczom i pogłębiać już istniejące zniekształcenie.
Czy dziecko może chodzić w japonkach?
Stopa dziecka dopiero się kształtuje i potrzebuje stabilnego oparcia. Klapki między palce sprawdzają się raczej na basenie czy plaży niż jako obuwie na cały dzień. O wątpliwościach dotyczących ustawienia stóp dziecka najlepiej porozmawiać z lekarzem.
Po czym poznać, że obuwie letnie jest bardziej przyjazne stopie?
Zwykle chodzi o trzy cechy: stabilizację pięty, wyprofilowaną podeszwę i mocowanie, które utrzymuje but bez udziału palców. Takie sandały pozwalają chodzić po różnych powierzchniach z mniejszym ryzykiem urazu.
Bolą mnie pięty po lecie w klapkach, co robić?
Zwykle pomaga odciążenie, zmiana obuwia na stabilniejsze i unikanie długich marszów w płaskiej podeszwie. Jeśli ból utrzymuje się kilka tygodni, nasila się rano lub ogranicza chodzenie, potrzebna jest ocena lekarska.
