Rekonstrukcja piersi z użyciem implantu lub ekspandera to operacja odtwarzająca objętość i kształt piersi. Poniższy opis ma charakter ogólny i służy przygotowaniu się do rozmowy z lekarzem, a nie podjęciu decyzji na własną rękę.
Implant to wszczepiany element z materiału sztucznego, uformowany na kształt piersi. Ekspander to czasowy wypełniacz, który stopniowo rozciąga tkanki, aby przygotować miejsce dla docelowego implantu. Oba rozwiązania bywają stosowane osobno lub jedno po drugim.
W jakich sytuacjach zabieg bywa rozważany
Operację rozważa się u osób z ubytkiem tkanek piersi, ze wskazań rekonstrukcyjnych przy asymetrii piersi wrodzonej lub nabytej oraz po operacjach amputacji piersi. Wskazania bywają lecznicze i estetyczne. Celem zabiegu jest odtworzenie objętości piersi.
O tym, czy dana metoda jest odpowiednia, decyduje lekarz po badaniu i ocenie stanu miejscowego oraz ogólnego. Nie każda sytuacja kliniczna pozwala na zastosowanie implantu.
Jak wygląda przygotowanie do operacji
Przed planowym zabiegiem zwykle zlecane są badania laboratoryjne. Najczęściej wymieniane to:
- morfologia krwi
- grupa krwi
- układ krzepnięcia
- elektrolity we krwi
- kreatynina we krwi
- glukoza we krwi, białko we krwi.
Badania dodatkowe i palenie tytoniu
W zależności od stanu zdrowia pacjenta lekarz może zlecić inne badania dodatkowe, na przykład EKG, RTG płuc, USG lub mammografię piersi. Zdjęcie RTG klatki piersiowej bywa wskazane, jeśli nie było wykonywane w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy.
Palenie tytoniu pogarsza gojenie ran. Osoby palące są zwykle proszone o zaprzestanie palenia na kilka tygodni przed operacją i po niej. Wielu chirurgów, dla bezpieczeństwa pacjenta, odstępuje od takiej operacji u osób aktywnie palących, które nie są w stanie przerwać palenia w tym okresie.
Jak zwykle przebiega zabieg
Tuż przed operacją zakładana jest kaniula do żyły, służąca do podawania leków. Przy dłuższym przewidywanym czasie zabiegu bywa zakładany cewnik moczowy, a przy żylakach bandaż elastyczny na kończyny dolne. Na skórze nanoszone są linie ułatwiające precyzyjne prowadzenie cięć.
Operację przeprowadza się w ułożeniu na plecach, w znieczuleniu ogólnym. Po przygotowaniu pola operacyjnego preparatem antyseptycznym wykonuje się cięcia w okolicy fałdu podpiersiowego lub wokół otoczki brodawki.
Implant umieszcza się pod mięśniem piersiowym większym albo pod gruczołem piersiowym, tak aby uformować pożądany kształt piersi. Implant bywa fabrycznie uformowany i wypełniony albo wypełniany płynem w trakcie operacji. Zabieg kończy zaopatrzenie miejsc krwawienia, założenie drenu oraz szwów na tkanki podskórne i skórę.
Czego spodziewać się po zabiegu
Dolegliwości bólowe pojawiają się bezpośrednio po operacji i w kolejnych dniach; kontroluje się je lekami przeciwbólowymi zaleconymi przez lekarza. Ból może nasilać się przy większej aktywności ruchowej.
Obrzęk, zaczerwienienie, zwiększone ucieplenie i podbiegnięcia krwawe w okolicy operowanej są typowe i zwykle ustępują stopniowo w ciągu kilku tygodni. W okolicy implantu umieszcza się dren odprowadzający wydzielinę; usuwa się go, gdy ilość wydzieliny wyraźnie się zmniejszy.
Opatrunek bywa uzupełniany bandażem elastycznym lub odpowiednim biustonoszem, noszonym w dzień i w nocy do czasu zdjęcia szwów. Terminy zdjęcia opatrunku, usunięcia szwów i powrotu do aktywności ustala lekarz indywidualnie.
Zalecenia zwykle stosowane po operacji
Szczegółowe zalecenia zawsze pochodzą od zespołu prowadzącego. Najczęściej dotyczą one:
- codziennej toalety rany i zmiany opatrunku
- noszenia bandaża elastycznego lub biustonosza sportowego do czasu zdjęcia szwów
- wstrzymania się z kąpielą do czasu wygojenia i ustąpienia wysięku z rany
- ochrony blizn przed wysoką i niską temperaturą oraz przed słońcem (filtr UV powyżej 30)
- oszczędzającego trybu życia, a następnie stopniowej rehabilitacji ruchowej
- diety bogatobiałkowej
- zgłaszania się na wyznaczone kontrole
Ekspander i etap docelowy
Jeżeli zastosowano ekspander, jego objętość uzupełnia się podczas kolejnych wizyt kontrolnych, zwykle co około dwa tygodnie, aż do uzyskania zaplanowanej objętości. Po pewnym czasie od ostatniego wypełnienia planowana jest operacja wymiany ekspandera na docelowy implant.
U części osób po zabiegu gromadzi się płyn surowiczy w tkance podskórnej, co może wymagać jego usunięcia przez nakłucie, niekiedy kilkakrotnie.
Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem
Niezwłocznego kontaktu wymagają: narastający ból niereagujący na zalecone leki, gorączka, szybko powiększający się obrzęk lub zaczerwienienie, wyciek treści ropnej z rany, rozejście się brzegów rany, a także duszność lub ból w klatce piersiowej.
Warto także zgłosić każdą wątpliwość dotyczącą gojenia, nawet jeśli wydaje się drobna. Wcześniejsza ocena jest zwykle prostsza niż leczenie powikłania.
O co zapytać lekarza przed decyzją
Rozmowa przed operacją jest częścią przygotowania. Pomocne pytania to:
- czy w tej sytuacji bardziej zasadny jest implant od razu, czy etap z ekspanderem
- gdzie będą przebiegały cięcia i jak mogą wyglądać blizny
- jakie są możliwe powikłania i jak często występują
- jak długo potrwa cały proces, jeśli planowany jest ekspander
- jakich ograniczeń ruchowych spodziewać się w pierwszych tygodniach
- jak wygląda dalsza kontrola implantu w kolejnych latach
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czym różni się ekspander od implantu?
Ekspander jest rozwiązaniem czasowym: stopniowo wypełnia się go, aby rozciągnąć tkanki i przygotować miejsce na docelowy implant. Implant jest elementem wszczepianym na stałe, uformowanym na kształt piersi.
Jakie znieczulenie stosuje się podczas takiej operacji?
Zabieg przeprowadza się zwykle w znieczuleniu ogólnym. Ostateczny sposób znieczulenia ustala anestezjolog po ocenie stanu zdrowia pacjenta.
Kiedy widać efekt operacji?
Pierwotny efekt jest widoczny zaraz po zabiegu, ale obraz zmienia się w czasie: obrzęk ustępuje, tkanki się przebudowują, a linie cięć bledną. Przy zastosowaniu ekspandera efekt docelowy uzyskuje się dopiero po wypełnieniu go planowaną objętością i wymianie na implant.
Czy palenie papierosów ma znaczenie?
Tak. Palenie pogarsza gojenie ran, dlatego zwykle zaleca się jego przerwanie na kilka tygodni przed operacją i po niej. U osób aktywnie palących chirurg może odstąpić od zabiegu ze względu na ryzyko powikłań.