Opadanie i wiotczenie powiek spowodowane są osłabieniem mięśni w okolicach oczu lub uszkodzeniem nerwu. Najczęściej jednak wynika to z postępującego procesu starzenia się skóry. Jednym z rozwiązań rozważanych w takiej sytuacji jest plastyka powiek górnych.
Poniższy tekst wyjaśnia, czym jest zabieg plastyki powiek górnych, w jakich okolicznościach bywa proponowany i jak zwykle przebiega. Nie jest to zalecenie ani kwalifikacja do operacji: o tym, czy zabieg jest w danym przypadku wskazany, decyduje lekarz po badaniu.
Dlaczego powieki górne opadają
Skóra traci elastyczność, głównie poprzez stopniowe zmniejszanie się ilości kolagenu (proces ten zaczyna się około 26. roku życia) i sprężystych włókien elastynowych. Pierwsze efekty, które można zaobserwować, to delikatne zmarszczki, a w kolejnych etapach wiotczenie skóry, również powiek.
Zdarza się, że skóra tak mocno zasłania źrenice, że przeszkadza we właściwym widzeniu, na przykład podczas pracy, czytania czy prowadzenia pojazdów. Wtedy problem przestaje być wyłącznie kwestią wyglądu.
Na czym polega zabieg plastyki powiek górnych
Ze wskazań leczniczych i estetycznych u osób z obwisłością powiek górnych wykonuje się zabieg chirurgiczny, którego celem jest usunięcie nadmiaru tkanek miękkich powiek górnych. Określenie obustronna oznacza, że dotyczy on obu powiek w czasie jednej operacji.
Po przygotowaniu pola operacyjnego, poprzez przemycie preparatem antyseptycznym, wykonuje się cięcia w wyznaczonych miejscach na powiece górnej nad brzegiem rzęskowym do bocznego kąta oka. Następnie wypreparowuje się i usuwa z tego cięcia nadmiar skóry i tkanek miękkich.
W dalszej części wykonuje się plastykę powieki górnej poprzez przesunięcie nadmiaru tkanek powieki na powstały ubytek. Operację powiek kończy się kontrolą i zaopatrzeniem miejsc krwawienia w polu operacyjnym. Zakłada się szwy pierwotne na powieki, maść z antybiotykiem i opatrunek jałowy.
Znieczulenie i przygotowanie do operacji
Zabieg zwykle wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, czyli przy zachowanej świadomości, ze znieczuleniem samej operowanej okolicy. U pacjentów bez obciążeń w wywiadzie przed tego typu operacją często nie wykonuje się badań dodatkowych. Lekarz czasami może jednak zlecić rutynowe badania laboratoryjne (morfologia, układ krzepnięcia, w zależności od stanu zdrowia) oraz inne badania, na przykład EKG czy RTG płuc.
Osoby palące papierosy, w związku z ich negatywnym wpływem na proces gojenia, zwykle proszone są o przerwanie nałogu na trzy tygodnie przed i po operacji. Chirurg może też, dla dobra pacjenta, odstąpić od wykonania operacji u aktywnych palaczy.
Rano w dniu zabiegu zaleca się zwykle kąpiel w mydle antyseptycznym, pod bieżącą wodą. Tuż przed zabiegiem zakładana jest do żyły kaniula służąca do podawania leków. Na skórę nanoszone są oznaczenia i linie, które pomagają precyzyjnie wykonać operację.
Czego spodziewać się po zabiegu
Dolegliwości bólowe, kontrolowane za pomocą środków przeciwbólowych, występują bezpośrednio po zabiegu i w ciągu kilku kolejnych dni. Mogą się nasilać przy wzmożonej aktywności ruchowej.
Normalnym objawem jest występowanie obrzęków, zaczerwienienia, zwiększonego ucieplenia i podbiegnięć krwawych w okolicy operowanej. Zmiany te zwykle ustępują stopniowo w okresie od 2 do 3 tygodni po zabiegu. Opatrunek zdejmowany jest zazwyczaj pierwszego lub drugiego dnia, a szwy usuwane są zwykle po około 7 do 14 dniach, w zależności od przebiegu gojenia.
Efekt pierwotny widoczny jest zaraz po zabiegu. Z czasem obrzęk tkanek ustępuje, ich struktura ulega przebudowie, a linie cięć bledną. Efekt ostateczny zależy od stanu ogólnego i miejscowego, a także od stosowania się do zaleceń dotyczących opieki nad ranami i bliznami, i bywa oceniany po upływie około 6 do 18 miesięcy.
Typowe zalecenia w okresie gojenia
Zalecenia zawsze ustala lekarz indywidualnie, ale po tego rodzaju operacjach powtarzają się najczęściej następujące punkty:
- Możliwość kąpieli w 2 dobie po zabiegu.
- Ochrona przed wysokimi i niskimi temperaturami oraz światłem słonecznym (filtr UV > 30).
- Usunięcie szwów po 7 dniach od zabiegu.
- Oszczędzający tryb życia przez pierwsze 14 dni, następnie stopniowa rehabilitacja ruchowa.
- Dieta bogatobiałkowa.
- Przewidywane wizyty kontrolne w odstępach: 1 tydzień (usunięcie szwów) / 1 miesiąc / 3 miesiące / 6 miesięcy / 1 rok.
Pielęgnacja rany i blizny
Do czasu wygojenia rany należy dbać o jej higienę według zaleceń podanych przez personel medyczny. Nie należy prowadzić samodzielnych zabiegów naruszających ciągłość naskórka pokrywającego ranę. W przypadku zamoczenia lub zabrudzenia rany przemywa się ją preparatem antyseptycznym.
Kąpiel pod bieżącą wodą zwykle jest możliwa 2 dni po ustąpieniu wydzieliny z rany. Powrót do pełnej aktywności życiowej następuje najczęściej po upływie 10 do 14 dni, a do ćwiczeń fizycznych po około 3 tygodniach. Blizny bywa zalecane opalać dopiero po upływie roku, a żele silikonowe stosuje się zwykle po około 4 tygodniach od wygojenia się ran.
O co warto zapytać lekarza
Przed podjęciem decyzji warto przygotować pytania na konsultację:
- czy opadanie powieki ogranicza pole widzenia i czy wymaga wcześniejszej oceny okulistycznej
- jakie badania będą potrzebne przy istniejących chorobach przewlekłych i przyjmowanych lekach
- jakie znieczulenie jest planowane i jak przebiega dzień zabiegu
- jakie powikłania są możliwe i jakie objawy wymagają szybkiego kontaktu
- jak długo potrwa okres ograniczonej aktywności w danym przypadku
- jak pielęgnować blizny i kiedy oceniany będzie efekt końcowy
Kiedy skontaktować się z lekarzem
Niezależnie od planowanych wizyt kontrolnych, kontaktu z lekarzem wymagają: narastający ból, który nie ustępuje po zaleconych lekach, silny obrzęk pojawiający się po okresie poprawy, gorączka, wyciek ropnej wydzieliny z rany, rozejście się brzegów rany, a także pogorszenie widzenia lub silne zaczerwienienie gałki ocznej.
Przed zabiegiem warto zgłosić lekarzowi każdą chorobę oczu, zespół suchego oka, choroby tarczycy, zaburzenia krzepnięcia oraz przyjmowanie leków wpływających na krzepnięcie krwi.
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czy plastyka powiek górnych to zawsze zabieg estetyczny?
Nie zawsze. Zabieg wykonuje się ze wskazań leczniczych i estetycznych. Gdy nadmiar skóry zasłania źrenicę i utrudnia widzenie, problem ma charakter czynnościowy i wymaga oceny lekarskiej.
Jakie znieczulenie jest stosowane?
Zwykle znieczulenie miejscowe, obejmujące operowaną okolicę. Ostateczny wybór zależy od zakresu zabiegu i stanu zdrowia pacjenta i ustala go zespół prowadzący.
Kiedy zdejmowane są szwy?
Najczęściej po około 7 do 14 dniach od zabiegu. Dokładny termin zależy od przebiegu gojenia i wyznacza go lekarz na wizycie kontrolnej.
Jak długo utrzymują się obrzęki i sińce?
Obrzęk, zaczerwienienie i podbiegnięcia krwawe w okolicy operowanej są typowe i zwykle ustępują stopniowo w ciągu 2 do 3 tygodni. Tempo gojenia bywa różne u różnych osób.
Czy palenie papierosów ma znaczenie?
Tak. Palenie niekorzystnie wpływa na gojenie, dlatego zwykle zaleca się przerwę na trzy tygodnie przed i po operacji, a u aktywnych palaczy chirurg może odstąpić od zabiegu.
