Mięśniaki macicy to łagodne guzy wywodzące się z mięśniówki macicy. Część z nich nie daje żadnych dolegliwości, inne powodują obfite krwawienia, ból lub ucisk na sąsiednie narządy. Jedną z możliwości leczenia jest chirurgiczne wyłuszczenie mięśniaka metodą klasyczną, czyli przez otwarcie powłok brzusznych.
Ten tekst wyjaśnia, na czym polega klasyczne usunięcie mięśniaka macicy i czego zwykle dotyczy rozmowa z lekarzem przed taką decyzją. Nie jest to zaproszenie na zabieg ani wskazanie, że operacja jest potrzebna w konkretnym przypadku. O wyborze metody leczenia, a także o tym, czy leczenie operacyjne jest w ogóle konieczne, decyduje lekarz po zbadaniu pacjentki i ocenie wyników badań.
Kiedy rozważa się ten zabieg
Podstawowym wskazaniem opisywanym przy tej operacji jest:
- obecność mięśniaka/mięśniaków macicy
Co oznacza wyłuszczenie mięśniaka
Wyłuszczenie, czyli miomektomia, polega na usunięciu samego mięśniaka z zachowaniem macicy. Jest to rozwiązanie inne niż usunięcie całego narządu. Metoda klasyczna oznacza dostęp przez otwarte powłoki brzuszne, w odróżnieniu od technik wykonywanych przez niewielkie nacięcia lub od strony pochwy.
To, która droga dostępu jest w danej sytuacji rozważana, zależy między innymi od wielkości mięśniaka, jego położenia w ścianie macicy, liczby zmian oraz od wcześniejszych operacji brzusznych.
Jak przebiega zabieg
Jamę brzuszną otwiera się najczęściej cięciem poprzecznym nad spojeniem łonowym. Po uwidocznieniu mięśniaka nacina się macicę nad mięśniakiem, oddziela go od otaczających tkanek i w ten sposób wyłuszcza. Na ranę macicy zakłada się szwy. Zabieg kończy założenie szwów na powłoki brzuszne.
Materiał uzyskany w czasie zabiegu wysyłany jest do badania histopatologicznego, czyli oceny tkanki pod mikroskopem. Wynik tego badania omawia z pacjentką lekarz.
Znieczulenie
Operacje wykonywane przez otwarcie powłok brzusznych przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym lub przewodowym. Rodzaj znieczulenia ustala anestezjolog podczas osobnej konsultacji, biorąc pod uwagę stan zdrowia pacjentki, choroby towarzyszące i planowany zakres operacji. To dobry moment, aby zapytać o wcześniejsze reakcje na znieczulenie i o sposoby leczenia bólu po zabiegu.
Przygotowanie do operacji
U pacjentek miesiączkujących ważne jest, aby zabieg wykonany był w pierwszej fazie cyklu, zaraz po zakończeniu krwawienia. Przed operacją obowiązuje pozostanie na czczo, a szczegółowe zalecenia dotyczące ostatniego posiłku i przyjmowania stale stosowanych leków przekazuje lekarz.
W zakresie diagnostyki przed zabiegiem zwykle wykonuje się badanie ginekologiczne i ultrasonograficzne narządu rodnego. W przypadku innych schorzeń potrzebna bywa wcześniejsza konsultacja określająca stan pacjentki oraz ewentualne badania dodatkowe.
Pobyt w szpitalu i czego spodziewać się po zabiegu
Przy tego typu operacjach przyjęcie do szpitala odbywa się zwykle w dniu zabiegu lub w dniu poprzedzającym operację. Długość pobytu zależy od przebiegu operacji i samopoczucia pacjentki; przy klasycznym wyłuszczeniu mięśniaka opisuje się orientacyjnie kilka dni, jednak nie jest to reguła i w każdym przypadku decyduje lekarz prowadzący.
Po zabiegu zalecany jest oszczędzający tryb życia. Dalsze postępowanie obejmuje zwykle kontrolę rany pooperacyjnej i zdjęcie szwów w terminie wyznaczonym przy wypisie, a także badanie kontrolne po najbliższym krwawieniu miesięcznym. Kwestie takie jak powrót do pracy, wysiłek fizyczny czy planowanie ciąży zawsze ustala się indywidualnie z lekarzem.
Kiedy po operacji szukać pomocy medycznej
Niezależnie od zaleceń wypisowych, pilnego kontaktu z lekarzem wymagają objawy, które mogą świadczyć o powikłaniu:
- gorączka lub dreszcze
- narastający ból brzucha, którego nie łagodzą zalecone leki
- obfite krwawienie z dróg rodnych
- zaczerwienienie, obrzęk, wyciek treści z rany pooperacyjnej lub jej rozejście
- nudności i wymioty uniemożliwiające picie
- zatrzymanie oddawania moczu lub gazów
- ból, obrzęk albo zaczerwienienie łydki, duszność
O co warto zapytać lekarza
Rozmowa przed podjęciem decyzji bywa łatwiejsza, gdy pytania są przygotowane wcześniej. Warto poruszyć na przykład:
- czy w tym przypadku istnieją alternatywy dla operacji i na czym polegają
- dlaczego proponowana jest metoda klasyczna, a nie inny dostęp
- jakie są możliwe powikłania i jak często występują
- jak operacja może wpłynąć na miesiączki i na planowanie ciąży
- jak będzie wyglądać kontrola po zabiegu i kiedy znany będzie wynik badania histopatologicznego
- jakie ograniczenia w codziennej aktywności obowiązują w pierwszych tygodniach
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czy każdy mięśniak macicy trzeba usuwać?
Nie. Część mięśniaków nie powoduje dolegliwości i pozostaje jedynie pod obserwacją. Decyzja o leczeniu zależy od objawów, wielkości i położenia zmiany oraz od sytuacji zdrowotnej pacjentki i należy do lekarza.
Czy po wyłuszczeniu mięśniaka macica zostaje zachowana?
Na tym polega idea miomektomii: usuwa się sam mięśniak, a macicę zszywa. Zakres zabiegu może się jednak zmienić w trakcie operacji, dlatego możliwe scenariusze omawia się z pacjentką wcześniej.
Dlaczego zabieg planuje się po miesiączce?
U pacjentek miesiączkujących zaleca się wykonanie zabiegu w pierwszej fazie cyklu, zaraz po zakończeniu krwawienia. Termin ustala lekarz prowadzący.
Czy mięśniaki mogą pojawić się ponownie?
Usunięcie jednego mięśniaka nie wyklucza powstania nowych zmian w przyszłości. Z tego powodu zwykle zaleca się dalsze kontrole ginekologiczne w terminach wskazanych przez lekarza.
Po co wysyła się usuniętą tkankę do badania?
Badanie histopatologiczne pozwala ocenić charakter usuniętej zmiany pod mikroskopem. Jest to standardowe postępowanie, a wynik omawia lekarz podczas wizyty kontrolnej.
