Histeroskopia to badanie i zabieg, podczas którego lekarz ogląda wnętrze macicy cienkim przyrządem optycznym wprowadzanym przez pochwę i kanał szyjki. Gdy w jamie macicy znajduje się polip lub mięśniak podśluzówkowy, tą samą drogą można je usunąć, bez nacinania powłok brzucha.
Polip to niewielki, uszypułowany lub szerokopodstawny twór wyrastający z błony śluzowej macicy. Mięśniak podśluzówkowy to łagodny guz mięśnia macicy, który uwypukla się do jej wnętrza. Oba mogą powodować nieprawidłowe krwawienia i bywają wykrywane przypadkowo w badaniu USG.
Poniższy tekst wyjaśnia, jak taki zabieg przebiega w praktyce. Nie jest to skierowanie ani zalecenie: o tym, czy i kiedy zabieg jest potrzebny, decyduje lekarz prowadzący po ocenie badań i objawów.
W jakich sytuacjach zabieg bywa proponowany
Podstawą rozważenia histeroskopii operacyjnej jest zwykle rozpoznanie ultrasonograficzne polipa lub mięśniaka w macicy. Samo stwierdzenie zmiany w USG nie przesądza jeszcze o postępowaniu: lekarz bierze pod uwagę wielkość i położenie zmiany, objawy oraz wiek i plany rozrodcze pacjentki.
Do dolegliwości, które skłaniają do dokładniejszej diagnostyki jamy macicy, należą przedłużające się lub obfite miesiączki, plamienia między miesiączkami, krwawienie po menopauzie oraz trudności z zajściem w ciążę.
Jak przebiega zabieg
Histeroskopię wykonuje się w znieczuleniu ogólnym lub przewodowym. Rodzaj znieczulenia ustala anestezjolog wspólnie z pacjentką, po rozmowie i ocenie stanu zdrowia.
Zabieg polega na wprowadzeniu do macicy przez pochwę i kanał szyjki histeroskopu, którym usuwa się polipa lub mięśniaka podśluzówkowego z jamy macicy. Nie wykonuje się przy tym cięcia na brzuchu.
Uzyskany materiał wysyła się do badania histopatologicznego, czyli oceny tkanki pod mikroskopem. Na wynik zwykle czeka się kilka do kilkunastu dni, a omawia go lekarz prowadzący.
Kiedy potrzebny bywa drugi zabieg
W przypadku gdy mięśniak częściowo znajduje się w ścianie macicy nie można jednorazowo usunąć go całkowicie. W takim przypadku konieczne jest powtórzenie zabiegu za 2-3 miesiące (po badaniu USG) celem ostatecznego usunięcia mięśniaka.
Jest to postępowanie planowe, a nie powikłanie. Warto zapytać lekarza już przed pierwszym zabiegiem, czy w danym położeniu zmiany taki scenariusz jest prawdopodobny.
Przygotowanie do zabiegu
Ważne, aby przed zabiegiem wyleczyć ewentualny stan zapalny pochwy oraz żeby u pacjentek miesiączkujących zabieg wykonany był w pierwszej fazie cyklu, zaraz po zakończeniu krwawienia. W tym okresie błona śluzowa macicy jest cienka, co ułatwia ocenę jej wnętrza.
Szczegółowe zalecenia, w tym dotyczące przyjmowanych na stałe leków i pozostawania na czczo, przekazuje zawsze zespół prowadzący przed planowanym terminem.
Badania, o które zwykle się prosi
Zakres badań zależy od sytuacji konkretnej pacjentki. Najczęściej wymieniane są:
- Badanie USG potwierdzające obecność polipa/mięśniaka w macicy.
- Należy posiadać aktualny wynik badania cytologicznego.
- U osób cierpiących na inne dolegliwości, wskazana wcześniejsza konsultacja i określenie ewentualnych badań dodatkowych.
Ile trwa pobyt
Zabieg zwykle wykonywany jest w trybie chirurgii jednego dnia, czyli bez nocowania w szpitalu. Po kilkugodzinnej obserwacji pacjentka zazwyczaj może wrócić do domu, o ile stan po znieczuleniu na to pozwala.
Decyzja o wypisie należy zawsze do lekarza. Po znieczuleniu nie prowadzi się samodzielnie samochodu, dlatego warto zaplanować powrót z osobą towarzyszącą.
Czego spodziewać się po zabiegu
Po zabiegu może utrzymywać się trwające do 7 dni plamienie z pochwy. Obowiązują ogólne zasady higieny. Po ustąpieniu plamienia możliwe podjęcie współżycia seksualnego.
Niepokojące powinny być: obfite krwawienie, gorączka, silny ból podbrzusza lub cuchnąca wydzielina z pochwy. W takich sytuacjach należy skontaktować się z lekarzem bez czekania na planową wizytę kontrolną.
O co warto zapytać lekarza
Rozmowa przed zabiegiem jest dobrym momentem, by rozwiać wątpliwości. Pomocne pytania to:
- jakie jest położenie i wielkość zmiany widocznej w USG
- czy istnieje alternatywa wobec zabiegu i na czym polegałaby obserwacja
- jakie znieczulenie jest planowane i co oznacza w praktyce
- czy prawdopodobne będzie powtórzenie zabiegu po kilku miesiącach
- kiedy i z kim omawiany będzie wynik badania histopatologicznego
- jak zabieg może wpłynąć na planowaną ciążę
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czy histeroskopia wymaga nacięcia brzucha?
Nie. Histeroskop wprowadza się przez pochwę i kanał szyjki macicy, więc na powłokach brzucha nie powstaje rana.
Dlaczego zabieg planuje się w pierwszej fazie cyklu?
U pacjentek miesiączkujących zaleca się termin zaraz po zakończeniu krwawienia. Błona śluzowa macicy jest wtedy cienka, co ułatwia ocenę jamy macicy i samej zmiany.
Po co usunięty materiał wysyła się do badania?
Uzyskany materiał trafia do badania histopatologicznego, które określa charakter zmiany. Wynik omawia lekarz prowadzący i to on decyduje o dalszym postępowaniu.
Jak długo może utrzymywać się plamienie?
Po zabiegu może utrzymywać się plamienie z pochwy trwające do 7 dni. Obfite krwawienie, gorączka lub silny ból wymagają kontaktu z lekarzem.
Czy zawsze wystarczy jeden zabieg?
Nie zawsze. Jeśli mięśniak częściowo znajduje się w ścianie macicy, nie można go usunąć jednorazowo w całości i zwykle planuje się powtórzenie zabiegu po 2-3 miesiącach, po kontrolnym USG.
