Ropień gruczołu Bartholina to jedna z częstszych przyczyn nagłego, bolesnego obrzęku sromu po jednej stronie. Poniższy tekst wyjaśnia, czym jest ten gruczoł, na czym polega marsupializacja i o co warto zapytać lekarza przed zabiegiem.
Gruczoł Bartholina znajduje się w wargach sromowych większych: lewej i prawej. Gruczoł ten produkuje śluz, który nawilża okolicę przedsionka pochwy. Ujścia gruczołów znajdują się na wewnętrznych stronach warg sromowych większych.
Zapalenie gruczołu Bartholina spowodowane jest infekcją bakteryjną, która powoduje jego obrzęk i po pewnym czasie nagromadzenie treści ropnej w jego wnętrzu. Gdy treść ropna nie może swobodnie odpłynąć, powstaje ropień.
Jak objawia się ropień gruczołu Bartholina
Obraz bywa gwałtowny. Pojawia się obrzęk sromu po jednej stronie i nierzadko spore dolegliwości bólowe. Czasami występuje podwyższona temperatura ciała.
Wcześniejsze objawy, takie jak dyskomfort w okolicy sromu, niewielkie pobolewanie czy świąd, bywają bagatelizowane. Zgłoszenie się do lekarza już na tym etapie daje więcej czasu na spokojną ocenę sytuacji.
Wskazania do zabiegu
Podstawowym wskazaniem opisywanym przy tym zabiegu jest:
- ropień gruczołu Bartholina
Na czym polega marsupializacja
Zabieg stosowany w tym przypadku nazywa się marsupializacją i wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Polega on na dość szerokim nacięciu ropnia, najlepiej dwoma cięciami pod kątem prostym, i obszyciu brzegów rany celem kontaktu wnętrza gruczołu ze środowiskiem zewnętrznym.
Rana powstała po nacięciu najczęściej jest drenowana. Dren powinien pozostać przez kilka dni celem dobrego opróżnienia ropnia.
Próbka wydzieliny ropnej pobierana jest zawsze na badanie bakteriologiczne, celem identyfikacji drobnoustrojów, które spowodowały zapalenie, oraz określenia antybiotykowrażliwości tychże bakterii. Ułatwia to dobór antybiotyku w sytuacji, gdy takie leczenie jest konieczne, czyli przy objawach uogólnionej infekcji.
Zabieg ten ma takie zalety jak zachowanie funkcji pozostałej części gruczołu Bartholina oraz dobry efekt kosmetyczny. Usuwanie całego gruczołu nie jest wskazane, ponieważ jego brak upośledza funkcję narządów płciowych.
Jak wygląda przygotowanie
Nacięcie chirurgiczne ropnia gruczołu Bartholina wykonywane jest najczęściej ze wskazań tak zwanych ostrych, czyli pojawiających się nagle. Z tego powodu nierzadko zabieg musi być wykonany bez żadnego przygotowania.
O ile to możliwe, zabieg ten, tak jak inne zabiegi ginekologiczne, planuje się w pierwszej fazie cyklu miesięcznego, zaraz po zakończeniu krwawienia.
W materiale źródłowym nie wskazano rutynowej diagnostyki wymaganej przed tym zabiegiem. O zakresie badań w konkretnej sytuacji decyduje lekarz.
Czego spodziewać się po zabiegu
Marsupializacja bywa wykonywana w trybie chirurgii jednego dnia, a sam zabieg trwa zwykle od kilkunastu do około 30 minut. Po krótkim odpoczynku pacjentka najczęściej może wrócić do domu, o czym zawsze decyduje lekarz prowadzący.
Przez kilka kolejnych dni zwykle konieczne są wizyty kontrolne, podczas których wykonuje się płukanie rany i ocenia jej gojenie. Dren odpada z rany najczęściej samoistnie, podobnie jak szwy, którymi rana była obszyta.
W okresie po zabiegu obowiązują ogólne zasady higieny. Warto pamiętać, że zapalenie gruczołu Bartholina może czasami nawracać.
Kiedy zgłosić się do lekarza
Bolesny, powiększający się guzek lub obrzęk w obrębie warg sromowych większych jest powodem do pilnej konsultacji ginekologicznej, zwłaszcza gdy towarzyszy mu gorączka, dreszcze, zaczerwienienie skóry albo trudność z siedzeniem i chodzeniem.
Po zabiegu do lekarza należy zgłosić się wcześniej niż planowano, jeśli ból nasila się zamiast ustępować, pojawia się gorączka, obfity wyciek treści ropnej, krwawienie z rany lub gdy dren wypadnie w pierwszych dobach.
O co zapytać lekarza
Rozmowa przed zabiegiem porządkuje oczekiwania. Warto zapytać między innymi o:
- czy w danej sytuacji planowane jest nacięcie z obszyciem brzegów, czy inne postępowanie
- jaki rodzaj znieczulenia będzie zastosowany
- czy pobrany zostanie materiał na badanie bakteriologiczne i kiedy będzie wynik
- jak długo ma pozostać dren i jak często potrzebne będą kontrole rany
- jak dbać o higienę okolicy rany w pierwszych dniach
- jakie objawy powinny skłonić do wcześniejszego kontaktu z lekarzem
- co można zrobić, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czy ropień gruczołu Bartholina można wyleczyć bez nacięcia?
O postępowaniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjentki. Przy uformowanym ropniu zwykle potrzebne jest jego otwarcie i opróżnienie, a samo leczenie zachowawcze bywa niewystarczające.
Jakie znieczulenie stosuje się przy marsupializacji?
Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Szczegóły zawsze ustala lekarz z pacjentką przed zabiegiem, biorąc pod uwagę jej stan i przebieg choroby.
Dlaczego nie usuwa się całego gruczołu?
Usuwanie całego gruczołu nie jest wskazane, ponieważ jego brak upośledza funkcję narządów płciowych. Marsupializacja pozwala zachować funkcję pozostałej części gruczołu.
Czy dolegliwość może wrócić?
Tak, zapalenie gruczołu Bartholina może czasami nawracać. Przy powtarzających się epizodach lekarz zwykle ocenia sytuację ponownie i omawia dalsze możliwości postępowania.
Po co pobiera się wydzielinę na badanie?
Badanie bakteriologiczne pozwala zidentyfikować drobnoustroje, które spowodowały zapalenie, i określić ich wrażliwość na antybiotyki. Ułatwia to dobór leczenia, jeśli okaże się ono konieczne.
