Pobranie wycinków z części pochwowej szyjki macicy to niewielki zabieg diagnostyczny. Jego celem nie jest leczenie, a uzyskanie fragmentu tkanki do badania pod mikroskopem, które pozwala dokładnie określić charakter zauważonej zmiany.
Część pochwowa szyjki macicy, nazywana też tarczą szyjki, to ta część szyjki, którą lekarz widzi w czasie badania ginekologicznego we wzierniku. Jeśli w badaniu cytologicznym lub w kolposkopii (oglądaniu szyjki w powiększeniu) pojawią się nieprawidłowości, kolejnym krokiem bywa pobranie wycinka z konkretnego, wskazanego wcześniej miejsca. Takie pobranie nazywa się biopsją celowaną.
Poniższy opis ma charakter ogólny i służy przygotowaniu się do rozmowy z lekarzem. O tym, czy badanie jest potrzebne i w jakim znieczuleniu zostanie przeprowadzone, decyduje lekarz prowadzący.
Kiedy pobranie wycinków bywa rozważane
Podstawowym powodem jest stwierdzenie zmiany wymagającej oceny mikroskopowej. W materiałach informacyjnych wskazanie formułowane jest zwięźle:
- Nieprawidłowe zmiany na tarczy części pochwowej szyjki macicy.
Jak przebiega zabieg
Zabieg wykonuje się na podstawie badania cytologicznego i kolposkopowego, które wskazuje miejsce biopsji (wycinki celowane). Dzięki temu tkanka pobierana jest z obszaru, który wcześniej wzbudził wątpliwości, a nie w sposób przypadkowy.
Pobieranie wycinków celowanych wykonuje się najczęściej bez znieczulenia. Po pobraniu wycinków wykonuje się łyżeczkowanie kanału szyjki macicy, czyli pobranie materiału także z wnętrza kanału, co może powodować niewielki dyskomfort.
Na życzenie pacjentki można jednak znieczulenie zastosować. Wtedy zabieg planowany jest w znieczuleniu ogólnym, a rodzaj i sposób jego prowadzenia ustala lekarz anestezjolog. Miejsca po pobraniu wycinków najczęściej nie wymagają założenia szwów.
Uzyskany materiał wysyłany jest do badania histopatologicznego, czyli oceny tkanki pod mikroskopem. Wynik takiego badania jest gotowy po pewnym czasie i to on, a nie sam przebieg zabiegu, odpowiada na pytanie o charakter zmiany.
Jak się przygotować
Dwie kwestie wskazywane są jako szczególnie istotne. Ważne, aby przed zabiegiem wyleczyć ewentualny stan zapalny pochwy oraz żeby u pacjentek miesiączkujących zabieg wykonany był w pierwszej fazie cyklu, zaraz po zakończeniu krwawienia.
Jeśli planowane jest znieczulenie ogólne, obowiązuje zasada zgłoszenia się na czczo. Dokładne godziny ostatniego posiłku i napoju podaje zawsze placówka, w której zabieg ma się odbyć, dlatego warto je potwierdzić przed wyznaczonym terminem.
Diagnostyka zalecana przed zabiegiem
Podstawą kwalifikacji są badanie cytologiczne i kolposkopia. U osób cierpiących na inne dolegliwości wskazana jest wcześniejsza konsultacja i określenie ewentualnych badań dodatkowych. Dotyczy to zwłaszcza chorób przewlekłych, przyjmowanych leków, w tym leków wpływających na krzepnięcie krwi, oraz wcześniejszych reakcji na znieczulenie.
Czas pobytu w placówce
Zabieg zwykle planowany jest w trybie chirurgii jednego dnia i trwa kilka minut. Po kilkugodzinnej obserwacji pacjentka może zostać zabrana do domu.
Po znieczuleniu ogólnym warto zaplanować powrót z osobą towarzyszącą, ponieważ samodzielne prowadzenie samochodu tego samego dnia nie jest wskazane. Ostateczną decyzję o wypisie podejmuje lekarz po ocenie stanu pacjentki, dlatego podany czas należy traktować jako orientacyjny.
Czego można się spodziewać po zabiegu
Po zabiegu może utrzymywać się plamienie z pochwy trwające od kilku godzin do kilku dni. Obowiązują ogólne zasady higieny. Zwykle zaleca się korzystanie z podkładek zamiast tamponów oraz prysznic w miejsce kąpieli w wannie.
Zwykle wskazuje się, że współżycie seksualne jest możliwe po upływie dwóch tygodni. Szczegółowe zalecenia, także dotyczące aktywności fizycznej, przekazuje lekarz wypisujący pacjentkę, ponieważ zależą one od indywidualnej sytuacji.
Niepokoić powinno obfite krwawienie, takie jak w czasie miesiączki lub silniejsze, gorączka, narastający ból podbrzusza oraz cuchnąca wydzielina z pochwy. W takich sytuacjach należy skontaktować się z lekarzem, a przy objawach nasilonych skorzystać z pomocy w trybie pilnym.
O co warto zapytać lekarza
Rozmowa przed zabiegiem jest najlepszym momentem na wyjaśnienie wątpliwości. Pomocne bywają pytania:
- dlaczego w tej konkretnej sytuacji potrzebne jest pobranie wycinka
- czy planowane jest także pobranie materiału z kanału szyjki macicy
- czy badanie odbędzie się bez znieczulenia, czy w znieczuleniu ogólnym i co z tego wynika
- które przyjmowane leki trzeba zgłosić lub czasowo odstawić na zalecenie lekarza
- kiedy i w jaki sposób zostanie przekazany wynik badania histopatologicznego
- jakie objawy po zabiegu wymagają szybkiego kontaktu z lekarzem
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czy pobranie wycinków z szyjki macicy boli?
Pobieranie wycinków celowanych wykonuje się najczęściej bez znieczulenia. Największy dyskomfort zwykle wiąże się z łyżeczkowaniem kanału szyjki macicy i bywa opisywany jako niewielki. Odczucia są jednak indywidualne, dlatego warto omówić je z lekarzem przed badaniem.
Dlaczego czasem proponowane jest znieczulenie ogólne?
Na życzenie pacjentki znieczulenie można zastosować. Bywa ono rozważane również wtedy, gdy wcześniejsze badania były źle tolerowane lub gdy zakres zabiegu jest szerszy. Decyzję podejmuje lekarz wraz z anestezjologiem po ocenie stanu zdrowia.
Czy po pobraniu wycinków zakłada się szwy?
Miejsca po pobraniu wycinków najczęściej nie wymagają założenia szwów. Niewielkie plamienie po zabiegu jest zjawiskiem typowym i zwykle ustępuje samo.
Kiedy w cyklu wykonuje się takie badanie?
U pacjentek miesiączkujących zabieg wykonywany jest w pierwszej fazie cyklu, zaraz po zakończeniu krwawienia. Ważne jest też wcześniejsze wyleczenie ewentualnego stanu zapalnego pochwy.
Czy wynik jest znany od razu po zabiegu?
Nie. Pobrany materiał wysyłany jest do badania histopatologicznego, a na jego wynik trzeba poczekać. Termin i sposób przekazania wyniku ustala lekarz zlecający badanie.
