Ektopia gruczołowa szyjki macicy, dawniej nazywana nadżerką, u wielu kobiet jest stanem fizjologicznym i nie wymaga leczenia. Zabieg usunięcia zmiany rozważa się w wybranych sytuacjach, o czym decyduje lekarz po badaniu ginekologicznym.
Ektopia gruczołowa oznacza obecność nabłonka gruczołowego na tarczy części pochwowej szyjki macicy. Nabłonek ten w warunkach prawidłowych wyściela kanał szyjki, a na tarczy części pochwowej znajduje się nabłonek płaski. Gdy granica między nimi przesuwa się na zewnątrz, w badaniu ginekologicznym widoczny jest charakterystyczny czerwony obszar.
Ten tekst wyjaśnia, na czym polega usunięcie takiej zmiany oraz ognisk endometriozy na szyjce, aby łatwiej było przygotować się do rozmowy z lekarzem prowadzącym.
Czym jest ektopia gruczołowa i kiedy rozważa się jej usunięcie
Ektopia gruczołowa, zwana niegdyś nadżerką szyjki macicy, zwykle nie musi być leczona. Sama obecność nabłonka gruczołowego na tarczy części pochwowej nie jest chorobą i u wielu kobiet zmienia się w zależności od wieku oraz gospodarki hormonalnej.
Zabieg bierze się pod uwagę wtedy, gdy zmianie towarzyszą uporczywe stany zapalne. Wskazaniami opisywanymi w praktyce ginekologicznej są:
- Ektopia gruczołowa na tarczy części pochwowej szyjki macicy.
- Ogniska endometriozy.
Endometrioza na szyjce macicy
Endometrioza jest to obecność endometrium, czyli błony śluzowej jamy macicy, na szyjce. Takie ogniska mogą reagować na zmiany hormonalne w cyklu i dawać dolegliwości, na przykład plamienia.
Leczenie tych zmian polega na ich usunięciu za pomocą kriokoagulacji (zamrażania), laseroterapii (niszczenie komórek gruczołowych wiązką lasera) lub elektrokoagulacji. O wyborze metody decyduje lekarz, biorąc pod uwagę rodzaj i rozległość zmiany oraz sytuację pacjentki.
Jak przebiega zabieg
Zabieg polega na zniszczeniu nieprawidłowo umiejscowionego nabłonka, tak aby w jego miejsce odbudował się nabłonek płaski. Wykonuje się go przez pochwę, bez nacinania powłok brzucha.
W przypadku elektrokoagulacji może być konieczne zastosowanie znieczulenia ogólnego. Czas trwania zabiegu to zwykle kilkanaście minut. Część zabiegów przeprowadza się w trybie tak zwanej chirurgii jednego dnia, czyli bez wielodniowego pobytu w szpitalu, a po krótkiej obserwacji pacjentka może wracać do domu. Konkretny przebieg zależy od zastosowanej metody, rodzaju znieczulenia i decyzji lekarza.
Jak się przygotować
Ważne, aby przed zabiegiem wyleczyć ewentualny stan zapalny pochwy. U pacjentek miesiączkujących zabieg zwykle planuje się w pierwszej fazie cyklu, zaraz po zakończeniu krwawienia, ponieważ gojenie przebiega wtedy w korzystniejszych warunkach.
Przed planowanym terminem warto ustalić z lekarzem, czy przyjmowane na stałe leki wymagają modyfikacji oraz jakie zasady obowiązują w dniu zabiegu, zwłaszcza przy znieczuleniu ogólnym.
Zalecana diagnostyka przed zabiegiem
Podstawą jest badanie cytologiczne wymazu z szyjki macicy. Pozwala ono ocenić komórki nabłonka i wykluczyć zmiany wymagające innego postępowania.
W przypadku znieczulenia ogólnego, szczególnie u osób cierpiących na inne dolegliwości, wskazana jest wcześniejsza konsultacja i określenie ewentualnych badań dodatkowych. Zakres tych badań ustala lekarz indywidualnie.
Czego spodziewać się po zabiegu
Po zabiegu mogą utrzymywać się trwające od kilkunastu dni wodniste upławy lub plamienie z pochwy. Jest to związane z procesem gojenia szyjki. Obowiązują ogólne zasady higieny.
Po upływie miesiąca zwykle możliwe jest podjęcie współżycia seksualnego, przy czym szczegółowe zalecenia przekazuje lekarz prowadzący. Warto też ustalić termin kontroli, podczas której ocenia się wygojenie szyjki.
Niepokojące powinny być: obfite krwawienie, silny ból podbrzusza, gorączka oraz cuchnąca wydzielina z pochwy. W takich sytuacjach należy pilnie skontaktować się z lekarzem.
O co zapytać lekarza
Rozmowa przed podjęciem decyzji ułatwia zrozumienie, czy zabieg jest w danym przypadku potrzebny:
- czy zmiana wymaga leczenia, czy wystarczy obserwacja i kontrolna cytologia
- jaka metoda jest rozważana i dlaczego akurat ta
- jakie znieczulenie będzie zastosowane i jak się do niego przygotować
- jakie objawy po zabiegu są typowe, a jakie wymagają pilnego kontaktu
- kiedy powinna odbyć się wizyta kontrolna
- czy zabieg może mieć znaczenie przy planowaniu ciąży
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czy każdą ektopię trzeba usuwać?
Nie. Ektopia gruczołowa zwykle nie musi być leczona. Usunięcia wymagają przede wszystkim zmiany, którym towarzyszą uporczywe stany zapalne. Decyzję podejmuje lekarz po badaniu i ocenie wyniku cytologii.
Czy zabieg jest bolesny?
Odczucia zależą od metody i indywidualnej wrażliwości. Przy elektrokoagulacji może być konieczne znieczulenie ogólne. Sposób znieczulenia ustala się przed zabiegiem, po rozmowie z lekarzem.
Dlaczego termin zabiegu zależy od cyklu?
U pacjentek miesiączkujących zabieg planuje się zwykle w pierwszej fazie cyklu, zaraz po zakończeniu krwawienia. Taki termin sprzyja gojeniu szyjki macicy.
Jak długo mogą utrzymywać się upławy po zabiegu?
Wodniste upławy lub plamienie mogą trwać od kilkunastu dni. Jeśli wydzielina staje się cuchnąca, krwawienie jest obfite albo pojawia się gorączka, potrzebny jest kontakt z lekarzem.
