Septoplastyka to zabieg korygujący skrzywioną przegrodę nosa. Poniższy opis wyjaśnia, na czym taka operacja zwykle polega i jakie pytania warto zadać lekarzowi przed podjęciem decyzji.
Przegroda nosa to struktura z chrząstki i kości, która dzieli jamę nosa na dwie części. Gdy jest wyraźnie skrzywiona, przepływ powietrza przez jedną lub obie strony nosa może być utrudniony. Część takich skrzywień nie daje żadnych dolegliwości i nie wymaga leczenia operacyjnego.
Septoplastyka, czyli operacja skrzywienia przegrody nosa, może być wykonana różnymi technikami. O tym, czy zabieg jest w danym przypadku zasadny, decyduje lekarz po badaniu laryngologicznym.
Kiedy rozważa się operację przegrody nosa
W opisach wskazań do tego zabiegu najczęściej wymienia się sytuacje, w których skrzywienie przegrody przekłada się na konkretne dolegliwości lub powikłania:
- zaburzenia oddychania przez nos spowodowane skrzywieniem przegrody nosa
- upośledzenie powonienia jedno- lub obustronne
- nawracające zapalenie zatok przynosowych, dróg łzowych, migdałków podniebiennych
- krwawienia z nosa
- przewlekłe, wysiękowe zapalenie ucha z powodu niedrożności trąbek słuchowych
- naczynioruchowy nieżyt błony śluzowej nosa
- deformacje pourazowe i pozapalne przegrody nosa
Jak zwykle przebiega zabieg
Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym. Pacjent przychodzi na zabieg na czczo. Pielęgniarka zakłada wkłucie do żyły, a następnie przez wkłucie podawana jest premedykacja, czyli leki uspokajające i przeciwbólowe. Na sali operacyjnej pacjent jest intubowany i usypiany przez anestezjologa.
Sama operacja prowadzona jest przez jamę nosa, bez cięć na skórze twarzy. Wykonuje się cięcie w przedsionku nosa i odwarstwia błonę śluzową przegrody od części chrzęstnej. Zdeformowaną chrząstkę usuwa się, a po odpowiednim spreparowaniu umieszcza ponownie w poprzednim miejscu. Zakłada się szwy stabilizujące i utrzymujące przegrodę we właściwej pozycji, a na koniec opatrunki do obu przewodów nosowych.
Czas trwania zabiegu to przeciętnie 45 do 60 minut. W zależności od stanu miejscowego i wskazania do operacji stosuje się pewne modyfikacje zabiegu, które zwykle omawia operator podczas kwalifikacji.
Przygotowanie do zabiegu
Pacjent przed zabiegiem musi być zdrowy, dlatego infekcja górnych dróg oddechowych bywa powodem przesunięcia terminu. Konieczne jest wykonanie niezbędnych badań i konsultacji specjalistycznych.
Przed operacją stosuje się niekiedy leki ograniczające krwawienie, zwykle przez kilka dni przed terminem. O tym, jakie preparaty i przez jak długi czas, decyduje lekarz prowadzący. W dniu zabiegu obowiązuje bezwzględnie pozostanie na czczo.
Badania zlecane przed operacją
Zakres diagnostyki ustala lekarz, ale najczęściej wymieniane są badania krwi oraz ocena stanu ogólnego:
- morfologia z oznaczeniem trombocytów
- układ krzepnięcia, czyli oznaczenie czasu PT i APTT
- grupa krwi
- inne dodatkowe badania zlecone przez specjalistę
Choroby przewlekłe i konsultacja anestezjologiczna
Jeśli pacjent choruje przewlekle, przed zabiegiem wymagane są konsultacje właściwych specjalistów, na przykład kardiologa, endokrynologa czy neurologa. Osobno przeprowadzana jest konsultacja anestezjologiczna, która służy kwalifikacji do znieczulenia ogólnego.
Na taką konsultację warto przygotować pełną listę przyjmowanych leków, w tym preparatów wpływających na krzepnięcie krwi i suplementów, oraz informację o wcześniejszych znieczuleniach i reakcjach uczuleniowych.
Pobyt w szpitalu i czego spodziewać się po zabiegu
Septoplastykę często przeprowadza się w trybie chirurgii jednego dnia: przyjęcie następuje rano, a wypis tego samego dnia po południu. W razie potrzeby pobyt bywa wydłużony o kolejne dni obserwacji. Faktyczny czas hospitalizacji zależy od przebiegu operacji i stanu pacjenta.
Po zabiegu zwykle stosuje się przez kilka dni leki przeciwbólowe i przeciwkrwotoczne. Zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej, zwykle przez około tydzień. Opatrunki usuwa się z nosa najczęściej po dwóch, trzech dniach. Przez ten czas oddychanie odbywa się przez usta, co bywa uciążliwe, ale jest przejściowe.
Kiedy po zabiegu potrzebny jest kontakt z lekarzem
Po operacji należy zwrócić szczególną uwagę na kilka sytuacji, które wymagają konsultacji lekarskiej:
- krwawienie z nosa lub z jamy ustnej
- wymioty
- podwyższona temperatura ciała
- narastający ból, którego nie łagodzą zalecone leki
- obrzęk, zaczerwienienie lub inne niepokojące zmiany w okolicy nosa
O co zapytać lekarza przed decyzją
Rozmowa kwalifikacyjna jest dobrym momentem, by rozwiać wątpliwości. Pomocne bywają pytania:
- czy moje objawy rzeczywiście wynikają ze skrzywienia przegrody, czy z innej przyczyny
- jakie są możliwości leczenia zachowawczego w moim przypadku
- jaka modyfikacja techniki operacyjnej jest planowana i dlaczego
- jakie powikłania są możliwe i jak często występują
- jak wygląda kontrola po zabiegu i kiedy można wrócić do pracy oraz aktywności fizycznej
- czy przyjmowane przeze mnie leki trzeba odstawić przed operacją
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czy septoplastyka zmienia wygląd nosa?
Celem septoplastyki jest korekta przegrody wewnątrz nosa, a nie zmiana jego kształtu zewnętrznego. Operacje zmieniające wygląd nosa to odrębne zabiegi. Jeśli zależy komuś także na aspekcie estetycznym, warto poruszyć ten temat podczas kwalifikacji.
Czy zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym?
Opisywany przebieg dotyczy znieczulenia ogólnego, z intubacją i udziałem anestezjologa. Rodzaj znieczulenia ustala się indywidualnie podczas konsultacji anestezjologicznej.
Czy każde skrzywienie przegrody trzeba operować?
Nie. Wiele skrzywień nie powoduje dolegliwości i nie wymaga leczenia. Operację rozważa się wtedy, gdy skrzywienie przekłada się na utrudnione oddychanie lub inne powikłania, a leczenie zachowawcze nie przynosi poprawy.
Jak długo trwa powrót do pełnej sprawności?
Zależy to od przebiegu zabiegu i indywidualnej sytuacji. Zwykle zaleca się ograniczenie wysiłku fizycznego przez pierwszy tydzień, a opatrunki usuwa się z nosa po dwóch, trzech dniach. Szczegółowe zalecenia przekazuje lekarz prowadzący.
