Discektomia w odcinku szyjnym kręgosłupa to operacja polegająca na usunięciu krążka międzykręgowego, który uciska struktury nerwowe. Poniższy opis wyjaśnia, w jakich sytuacjach taki zabieg bywa rozważany i jak zwykle przebiega.
Przepuklina krążka międzykręgowego w odcinku szyjnym kręgosłupa może wystąpić u osób w każdym wieku i najczęściej dotyczy osób, które pracują w pozycji siedzącej i wykonują drobne, wielokrotnie powtarzane prace manualne (na przykład korzystanie z klawiatury komputera).
Krążek międzykręgowy, potocznie nazywany dyskiem, to elastyczna struktura leżąca pomiędzy sąsiednimi kręgami. Gdy jego fragment przemieści się w stronę kanału kręgowego, może uciskać korzenie nerwowe lub rdzeń kręgowy i dawać dolegliwości promieniujące daleko poza samą szyję.
Jakie objawy towarzyszą przepuklinie w odcinku szyjnym
Pacjenci skarżą się na bóle w odcinku szyjnym kręgosłupa, w karku i barkach, mogące promieniować do potylicy i głowy, do górnej połowy pleców pomiędzy łopatkami lub do kończyn górnych.
W zakresie kończyn górnych pacjenci obserwują również mrowienia, drętwienia, zaburzenia czucia dotyku lub osłabienie siły mięśniowej. Jeśli dotyczy to samej dłoni, pojawiają się problemy z utrzymaniem przedmiotów w ręku.
Kiedy rozważa się leczenie operacyjne
Decyzję o kwalifikacji do operacji podejmuje lekarz po ocenie obrazu klinicznego i badań obrazowych. Do zabiegu discektomii w odcinku szyjnym kręgosłupa kwalifikują się zwykle pacjenci, u których występują:
- ostry ból trwający ponad 4 tygodnie,
- deficyty neurologiczne (w zakresie ruchomości lub czucia powierzchniowego kończyn górnych),
- brak poprawy po fizykoterapii,
- zmiany w badaniu rezonansu magnetycznego (również w celu zabezpieczenia przed powstaniem nieodwracalnych zmian rdzenia kręgowego wskutek jego ucisku).
Na czym polega zabieg
Leczenie chirurgiczne przepukliny krążka międzykręgowego w odcinku szyjnym kręgosłupa polega na usunięciu całego krążka i implantacji stabilizatora, dzięki któremu zachowana jest prawidłowa biomechanika kręgosłupa.
Zabieg operacyjny przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym wykonywanym przez specjalistę anestezjologa. Po wprowadzeniu do znieczulenia pacjent układany jest w pozycji leżącej na plecach z głową odchyloną do tyłu, z obniżonymi barkami i z uniesionymi plecami. Operowany poziom kręgosłupa jest ustalany, a w czasie operacji sprawdzany przy pomocy aparatu rentgenowskiego zwanego ramieniem C.
Operator wykonuje niewielkie poprzeczne cięcie skórne na przedniej powierzchni szyi. Z pomocą systemu rozwieraczy dociera do przedniej powierzchni kręgosłupa i usuwa krążek międzykręgowy uciskający korzenie nerwowe i rdzeń kręgowy.
W miejsce usuniętego dysku implantowany jest stabilizator międzykręgowy o wyglądzie niewielkiej klatki wypełnionej materiałem kościotwórczym, który przyspiesza proces zrostu kostnego.
Jak wygląda przygotowanie
Zakres przygotowania ustala lekarz kwalifikujący, ale schemat postępowania jest zwykle podobny.
W ciągu 2 tygodni przed planowanym zabiegiem wykonuje się badania laboratoryjne (morfologia krwi, układ krzepnięcia, elektrolity, mocznik, kreatynina, glukoza, grupa krwi), EKG i zdjęcie RTG klatki piersiowej.
W przypadku współistnienia innych chorób przewlekłych (na przykład serca, płuc lub schorzeń endokrynologicznych) należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym, celem wykluczenia przeciwwskazań do leczenia operacyjnego w znieczuleniu ogólnym.
W przypadku przewlekłego stosowania leków przeciwkrzepliwych (rozrzedzających krew) należy o tym fakcie poinformować lekarza w czasie kwalifikacji do leczenia operacyjnego. Przed planowanym zabiegiem operacyjnym konieczna jest konsultacja ze specjalistą anestezjologiem.
Diagnostyka poprzedzająca decyzję o operacji
Kwalifikacja do zabiegu operacyjnego opiera się na wykonanym badaniu rezonansu magnetycznego odcinka szyjnego kręgosłupa. To badanie pokazuje krążki międzykręgowe oraz struktury nerwowe i pozwala ocenić, czy i na jakim poziomie dochodzi do ucisku.
Czego spodziewać się po zabiegu
Przebieg okresu pooperacyjnego zależy od stanu pacjenta i decyzji zespołu leczącego. Zwykle w pierwszej dobie po zabiegu chory jest pionizowany i rozpoczyna się pierwszy etap procesu rehabilitacji.
Bezpośrednio po operacji pacjent nie może sam prowadzić samochodu, nie powinien również korzystać ze środków transportu publicznego. Warto wcześniej zaplanować powrót do domu z osobą towarzyszącą.
Typowe zalecenia po tego rodzaju zabiegu obejmują:
- Pomiędzy piątą a siódmą dobą po zabiegu operacyjnym należy usunąć szwy skórne.
- Nie ma żadnych ograniczeń odnośnie przyjmowanych pozycji ciała, jednak stanie i chodzenie nie powinny być długotrwałe, organizmu nie powinno się doprowadzać do uczucia zmęczenia, a po każdej aktywności fizycznej należy odpocząć w pozycji leżącej.
- Pierwszy etap rehabilitacji (2-4 tygodnie) to okres gojenia się rany oraz prawidłowego wrośnięcia zastosowanego implantu. Po tym okresie wskazana jest wizyta kontrolna u operatora, który zaleca dalszą rehabilitację, dobieraną indywidualnie w każdym przypadku.
O co zapytać lekarza
Rozmowa przed podjęciem decyzji pozwala rozwiać najczęstsze wątpliwości. Warto zapytać między innymi:
- który poziom kręgosłupa jest przyczyną objawów i co dokładnie pokazał rezonans magnetyczny,
- jakie są możliwości leczenia zachowawczego i czy zostały już wyczerpane,
- jakie są możliwe powikłania i na jakie objawy zwracać uwagę po powrocie do domu,
- kiedy powinna odbyć się wizyta kontrolna i kto pokieruje dalszą rehabilitacją,
- jakie ograniczenia będą obowiązywać w pracy zawodowej i w codziennej aktywności.
Kiedy zgłosić się do lekarza
Konsultacji wymaga ból szyi, który utrzymuje się mimo odpoczynku i leczenia zachowawczego, a także ból promieniujący do ramienia lub dłoni. Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają narastające osłabienie siły mięśniowej kończyny górnej, zaburzenia czucia, problemy z chwytaniem przedmiotów, zaburzenia równowagi lub chodu oraz kłopoty z kontrolą oddawania moczu i stolca.
Po przebytej operacji niepokojące są: narastający ból, gorączka, wyciek z rany, zaczerwienienie i obrzęk okolicy cięcia, trudności w połykaniu lub oddychaniu oraz nowe objawy neurologiczne.
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czy każda przepuklina w odcinku szyjnym wymaga operacji?
Nie. Wiele przypadków prowadzi się zachowawczo, z wykorzystaniem fizykoterapii i leczenia przeciwbólowego. Operację rozważa się przede wszystkim przy utrzymujących się dolegliwościach, deficytach neurologicznych i braku poprawy po leczeniu zachowawczym.
Jakie znieczulenie stosuje się przy discektomii szyjnej?
Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym wykonywanym przez specjalistę anestezjologa. Przed operacją konieczna jest konsultacja anestezjologiczna, podczas której ocenia się stan zdrowia i przyjmowane leki.
Co zastępuje usunięty krążek międzykręgowy?
W miejsce usuniętego dysku implantowany jest stabilizator międzykręgowy o wyglądzie niewielkiej klatki wypełnionej materiałem kościotwórczym, który przyspiesza proces zrostu kostnego.
Po jakim czasie można wrócić do pracy?
Zależy to od stanu pacjenta i charakteru pracy. W zależności od wykonywanej pracy zawodowej powrót do pełnej funkcjonalności trwa zwykle od 1 do 2 miesięcy, a szczegółowe zalecenia ustala lekarz prowadzący.