Kamień, który przesuwa się drogami moczowymi, w rzadkich przypadkach zatrzymuje się w cewce moczowej. Jeśli nie da się go wydalić samoistnie, urolog może zaproponować usunięcie złogu drogą endoskopową, czyli przez wprowadzenie cienkiego przyrządu optycznego do cewki.
Cewka moczowa to ostatni odcinek dróg moczowych, przez który mocz wypływa z pęcherza na zewnątrz. Do obecności kamienia w cewce moczowej z reguły dochodzi w trakcie samoistnego wydalania złogu lub po zabiegach endoskopowych wykonywanych wcześniej na drogach moczowych, na przykład po PCNL, czyli przezskórnym usunięciu kamienia z nerki.
Ten tekst wyjaśnia, na czym polega taki zabieg i w jakich sytuacjach bywa rozważany. Nie zastępuje oceny lekarza, który jako jedyny decyduje o postępowaniu u konkretnej osoby.
Jak objawia się kamień w cewce moczowej
Objawy kamicy to trudności w oddawaniu moczu, a w przypadkach skrajnych zatrzymanie moczu, czyli całkowita niemożność opróżnienia pęcherza. Pojawiają się też objawy podrażnieniowe.
- parcia naglące, czyli nagła, trudna do opanowania potrzeba oddania moczu
- częstomocz, czyli oddawanie moczu częściej niż zwykle
- krwiomocz, często towarzyszący objawom podrażnieniowym
- ból lub uczucie przeszkody podczas oddawania moczu
W jakich sytuacjach zabieg jest rozważany
To rzadkie przypadki zaklinowania kamienia w cewce moczowej, to znaczy sytuacji, gdy niemożliwe jest samoistne wydalenie kamienia, jak również jego przepchnięcie cewnikiem do pęcherza moczowego.
Podobnie postępuje się przy obecności ciała obcego w cewce, którego nie można usunąć w inny sposób. O kwalifikacji do zabiegu decyduje urolog po zbadaniu pacjenta i ocenie badań.
Jak przebiega zabieg
Zabieg wykonywany jest w warunkach sali operacyjnej. Pacjent układany jest na plecach. Urolog wprowadza do cewki endoskop, czyli cienki przyrząd z układem optycznym, i pod kontrolą wzroku rozkrusza kamień. Powstałe w ten sposób kawałki usuwa na zewnątrz.
W zależności od znieczulenia może być konieczne pozostawienie cewnika pęcherzowego na okres kilku godzin. Cewnik to miękka rurka odprowadzająca mocz z pęcherza.
Rodzaj znieczulenia i przygotowanie
Z reguły jest to stan nagły, jednak do wykonania znieczulenia muszą być spełnione określone warunki, przede wszystkim pozostawanie na czczo przez okres kilku godzin. Rodzaj znieczulenia wybiera anestezjolog wspólnie z operatorem, po ocenie stanu zdrowia pacjenta.
W sytuacji gdy dochodzi do zatrzymania moczu, może być konieczne odprowadzenie moczu przy pomocy cystostomii, czyli odprowadzenia moczu przez niewielkie ujście wytworzone nad spojeniem łonowym.
Diagnostyka zalecana przed zabiegiem
Podstawą kwalifikacji jest konsultacja urologiczna, z reguły połączona z badaniem rentgenowskim. Zakres badań zależy od sytuacji klinicznej i chorób towarzyszących, dlatego bywa różny u różnych osób.
Czego można się spodziewać po zabiegu
Czas pobytu w szpitalu zależy od przebiegu zabiegu, rodzaju znieczulenia i stanu pacjenta. W typowych, niepowikłanych przypadkach jest to zwykle około jednej doby, ale nie należy tego traktować jako reguły.
Po zabiegu lekarz urolog z reguły zapisuje leki odkażające. O dawkach i czasie ich przyjmowania decyduje lekarz. Przez pewien czas mogą utrzymywać się dolegliwości przy oddawaniu moczu, o czym warto poinformować lekarza podczas kontroli.
O co warto zapytać lekarza
Rozmowa przed zabiegiem jest dobrym momentem na wyjaśnienie wątpliwości. Pomocne bywa przygotowanie kilku pytań:
- dlaczego w tym przypadku nie wystarczy postępowanie zachowawcze
- jaki rodzaj znieczulenia jest planowany i co on oznacza
- czy przewidywane jest pozostawienie cewnika i na jak długo
- jakie objawy po zabiegu wymagają szybkiego kontaktu z lekarzem
- jak ustalić przyczynę kamicy, aby zmniejszyć ryzyko kolejnych złogów
- które przyjmowane na stałe leki należy odstawić lub zgłosić przed zabiegiem
Kiedy szukać pomocy szybko
Całkowita niemożność oddania moczu przy pełnym, bolesnym pęcherzu jest sytuacją nagłą i wymaga niezwłocznej pomocy medycznej. Nie należy czekać na planową wizytę.
Pilnej oceny wymagają także: gorączka z dreszczami przy dolegliwościach ze strony dróg moczowych, silny ból okolicy lędźwiowej, nasilony krwiomocz oraz narastające trudności w oddawaniu moczu. Szybciej powinny reagować osoby z cukrzycą, obniżoną odpornością oraz po wcześniejszych zabiegach na drogach moczowych.
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, badaniach i leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta. W razie nagłych objawów należy skorzystać z pomocy medycznej.
Najczęstsze pytania
Czy kamień w cewce moczowej może wydalić się sam?
Często tak, ponieważ obecność kamienia w cewce jest zwykle etapem samoistnego wydalania złogu. Zabieg rozważa się wtedy, gdy kamień zaklinuje się i nie można go ani wydalić, ani przepchnąć cewnikiem do pęcherza.
Czy zabieg wymaga nacięcia skóry?
W opisanym postępowaniu urolog działa przez cewkę moczową, wprowadzając endoskop i rozkruszając kamień pod kontrolą wzroku. O ostatecznym sposobie postępowania decyduje lekarz w zależności od sytuacji.
Czy po zabiegu zawsze zostaje cewnik?
Nie zawsze. W zależności od znieczulenia może być konieczne pozostawienie cewnika pęcherzowego na okres kilku godzin. Decyzję podejmuje zespół prowadzący.
Czy po usunięciu kamienia problem wraca?
Kamica dróg moczowych ma skłonność do nawrotów, dlatego po epizodzie warto omówić z lekarzem diagnostykę przyczyn oraz zalecenia dotyczące nawodnienia i diety.
